90 rocznica urodzin Wisławy Szymborskiwej

90 rocznica urodzin Wisławy Szymborskiwej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Napisała około 350 wierszy, w 1996 r. otrzymała literacką Nagrodę Nobla, dziś  przypada 90. rocznica urodzin Wisławy Szymborskiej.

Jak podkreślają znawcy literatury, była mistrzynią słowa i subtelnego humoru. Czesław Miłosz mówił, że w poezji przemawiała „chowając swoje prywatne sprawy dla siebie, poruszając się w pewnej od nas odległości, ale zarazem odwołując się do tego, co każdy zna z własnego życia”.

Była poetką, tłumaczką, eseistką, członkiem założycielem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, członkiem PAU, PEN Clubu oraz Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury. Jak ognia unikała publicznych wystąpień i oficjalnych uroczystości, nie lubiła udzielać wywiadów.

Maria Wisława Anna Szymborska przyszła na świat 2 lipca 1923 r. na Prowencie – obecnej części Kórnika (Wielkopolska). Gdy miała dwa lata, rodzina przeniosła się do Torunia, a w 1929 r. Szymborscy zamieszkali w Krakowie. Wisława uczęszczała do Gimnazjum sióstr Urszulanek, maturę zdała w czasie okupacji na tajnych kompletach. Po wojnie rozpoczęła studia polonistyczne, a rok później socjologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale rzuciła je dla pracy zarobkowej w redakcjach czasopism kulturalnych.

Od 1953 r. do 1981 r. Szymborska pracowała w krakowskim „Życiu Literackim”, gdzie prowadziła dział poezji, a od 1960 r. wspólnie z Włodzimierzem Maciągiem rubrykę „Poczta Literacka”. W tym piśmie Szymborska zaczęła publikować cykl felietonów „Lektury nadobowiązkowe”, które potem ukazywały się w „Piśmie”, „Odrze” a od 1993 w „Gazecie Wyborczej”.

4f299cccf09eb o 90 rocznica urodzin Wisławy Szymborskiwej

Jako poetka Szymborska zadebiutowała w marcu roku 1945 wierszem „Szukam słowa”, opublikowanym w dodatku pt. „Walka” do „Dziennika Polskiego”. Jej pierwszy tomik wierszy to „Dlatego żyjemy” (1952). Wydane w czasach apogeum stalinizmu wiersze noszą piętno swej epoki. Po śmierci Józefa Stalina w specjalnym numerze „Życia Literackiego” ukazał się wiersz „Ten dzień”, za który poetka była później zaciekle atakowana.

Po latach Szymborska tłumaczyła się z akcentów socrealistycznych w swoich wczesnych wierszach mówiąc, że w tamtym okresie sympatyzowała z ustrojem bo „kochała ludzkość w całości, by po latach docenić wartość kochania poszczególnych jednostek”.

W pewnym sensie dopiero wydany w roku 1957 r. tom „Wołanie do Yeti” stał się właściwym debiutem poetki. Kolejne tomy jej wierszy to: „Sól” (1962), „Sto pociech” (1967), „Wszelki wypadek” (1972), „Wielka liczba” (1976), „Ludzie na moście” (1986), „Koniec i początek” (1993), „Chwila” (2002), „Dwukropek” (2005) i „Tutaj” (2009). Po śmierci poetki nakładem wydawnictwa a5 ukazał się tomik „Wystarczy” (2012).

Jednym z najbardziej znanych wierszy Szymborskiej jest „Nic dwa razy” („Nic dwa razy się nie zdarza… – PAP). Utwór do jego słów miała w swoim repertuarze Kora i Maanam, a wcześniej Łucja Prus. W programie nauczania w szkole podstawowej przez wiele lat był wiersz „Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej”, z którego pochodzi cytat: „Tyle wiemy o sobie,/ ile nas sprawdzono”. Ogromną popularność zyskał też „Kot w pustym mieszkaniu”.

Wiersze Wisławy Szymborskiej zostały przetłumaczone na ponad 40 języków.

W 1990 r. poetka otrzymała Nagrodę im. Zygmunta Kallenbacha – wieloletniego prezesa Fundacji Kościelskich – za tom „Ludzie na moście”, który został uznany za najlepszą książkę minionej dekady. Rok później Szymborska dostała Nagrodę im. Goethego. W 1995 r. otrzymała doktorat honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i została laureatką prestiżowej w krajach niemieckojęzycznych Nagrody Herdera.

W 1996 r. poetka dostała nagrodę polskiego PEN Clubu oraz literacką nagrodę Nobla. W uzasadnieniu werdyktu członkowie Szwedzkiej Akademii napisali, że nagrodę przyznano „za poezję, która z ironiczną precyzją odsłania prawa biologii i działania historii we fragmentach ludzkiej rzeczywistości”. „Jestem oszołomiona, jestem uradowana, jestem przestraszona” – powiedziała poetka w pierwszym wywiadzie po otrzymaniu informacji o przyznaniu jej Literackiej Nagrody Nobla.

Popularność związana z Noblem była dla Wisławy Szymborskiej ciężka do zniesienia, przyjaciele dzielili jej życie na dwa etapy: przed i po „tragedii sztokholmskiej”.

W 2001 r. została członkiem honorowym American Academy of Arts and Letters (Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury). Wśród wielu wyróżnień, jakimi została uhonorowana są: honorowe obywatelstwo Krakowa i Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Mężem poetki był w l. 1948-54 poeta, tłumacz, krytyk literacki Adam Włodek, później przez lata była związana z pisarzem Kornelem Filipowiczem. Prywatnie Szymborska uwielbiała literackie zabawy – z radością tworzyła limeryki i żartobliwe gatunki literackie: „lepieje”, „moskaliki” i „odwódki”. Z fragmentów starych ilustracji, naklejanych na kartki robiła wyklejanki, które potem wysyła do przyjaciół i znajomych. W roku 2003 część tej prywatnej twórczości ukazała się w książce „Rymowanki dla dużych dzieci” (a5).

Poetka podziwiała malarstwo Jana Vermeera, lubiła piosenki Elli Fitzgerald, filmy Woodego Allena. Zbierała bibeloty, przyjaciele wiedzieli, że lubi dostawać śmieszne przedmioty i jest wielbicielką „wyrafinowanego” kiczu. Część tych „rupieci” – jak sama je nazywała – można oglądać na wystawie „Szuflada Szymborskiej” w krakowskim Muzeum Narodowym.

W styczniu 2011 r. została odznaczona przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Orderem Orła Białego. Po raz ostatni czytała publicznie swoje wiersze w maju 2011 na 2. Festiwalu Miłosza.

Wisława Szymborska zmarła 1 lutego 2012 r. w swoim mieszkaniu, we śnie. Została pochowana w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Literacką spuścizną poetki opiekuje się powołana na mocy jej testamentu fundacja, której prezesem jest Michał Rusinek – wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej.

Fundacja Wisławy Szymborskiej ustanowiła nagrodę poetycką jej imienia, która po raz pierwszy zostanie wręczona 16 listopada. Kapituła nominowała do nagrody pięciu autorów wydanych w minionym roku tomików poetyckich: Justynę Bargielską, Krystynę Dąbrowską, Łukasza Jarosza, Krzysztofa Karaska i Jana Polkowskiego. Zwycięzca otrzyma 200 tys. zł.

dodajdo.com

Tags: ,

Dodaj komentarz

Stretch Marks Removal
Best Eye Cream
Stretch Mark Cream
Dark Circles Under Eyes
how to get rid of dandruff
Skin Id Reviews
Does Murad Work
how to ask a girl out
how to get a girl to like you
Does Proactiv Work
How To Get Rid Of Stretch Marks
How to Get Rid of Acne Scars
how to get rid of flakes
How To Talk To Girls
How To Impress A Girl
How To Get Rid Of Stretch Marks
How to Get Rid of Acne Scars
how to get rid of flakes
How To Talk To Girls
How To Impress A Girl
Stretch Mark Removal Cream
Best Under Eye Cream
Stretch Marks Cream
Dark Circles Under Eyes Men
how to get rid of flakes
SkinId Reviews

Murad Reviews


how to ask a girl out
how to get a girl to like you
Does Proactive Really Work
Stretch Mark Removal Cream
Best Under Eye Cream
Stretch Marks Cream
Dark Circles Under Eyes Men
how to get rid of flakes
SkinId Reviews

Murad Reviews


how to ask a girl out
how to get a girl to like you
Does Proactive Really Work
Stretch Mark Removal Cream
Best Under Eye Cream
Stretch Marks Cream
Dark Circles Under Eyes Men
how to get rid of flakes
SkinId Reviews

Murad Reviews


how to ask a girl out
how to get a girl to like you
Does Proactive Really Work